Paddenstoelvriendelijk beheer

Heeft het zin om in het natuurbeheer speciale aandacht aan paddenstoelen te besteden? Jazeker! In de eerste plaats vormen paddenstoelen essentiële schakels in het ecosysteem, maar komen ze nog maar weinig aan bod in beheerplannen. In de tweede plaats zijn diverse gebieden arm aan groene planten die als indicator gebruikt worden kunnen voor bepaalde milieuvariabelen. Paddenstoelen kunnen hiervoor een waardevolle aanvulling vormen: niet alleen vormen in sommige biotopen paddenstoelen de soortenrijkste groep van organismen, maar bovendien zijn het goede indicatoren voor variabelen als strooiselophoping, ouderdom van een terrein, de gezondheid van bomen en het verteringsstadium van dood hout, terwijl vaatplanten hiervoor niet geschikt zijn. Tenslotte kan door op kleine schaal beheermaatregelen experimenteel toe te passen, de kennis van deze organismen en hun plaats in de natuur worden vergroot. Deze kennis kan weer ten goede komen bij volgende beheerplannen.

Gewone hertenzwam, een paddenstoelensoort laat in het verteringsstadium van dood hout

 

In principe is een paddenstoeleninventarisatie noodzakelijk om het beheer voor paddenstoelen te optimaliseren. Dan kunnen aan de hand van de aanwezigheid van indicatorsoorten de meest kansrijke plekken bepaald worden, daarbij gebruik makend van de ecologische informatie van deze soorten. Omdat inventarisatiegegevens vaak ontbreken terwijl de beheerder toch wat maatregelen wil nemen, is ook aangegeven hoe potentieel kansrijke plekken zijn te herkennen. Als treffende voorbeelden van indicatorsoorten zijn niet te zeldzame, en gemakkelijk te herkennen soorten geselecteerd. Het voorkomen van deze zwammensoorten kan ook bekeken worden op www.waarnemingen.be.

Bron

Deze tekst uit 2004 is gebaseerd op het boek ' Handleiding paddestoelvriendelijk natuurbeheer’ ' van Peter-Jan Keizer (Mycologen.nl) uitgegeven door de KNNV en samengevat door Ruben Walleyn (Inbo.be) voor het Agentschap Natuur en Bos. De tekst is hier en daar geactualiseerd en aangepast aan de huidige wetgeving.

Meer lezen

Je kan alvast op de website van de Nederlandse Mycologische vereniging terecht voor publicaties en tips voor paddenstoelenbeheer.

Ook bij de Koninklijke vlaamse mycologische vereniging KVMV kan je terecht, maar dit is eerder een site voor specialisten. Wel krijg je een overzicht van de inheemse soorten met verspreidingskaart.  

Om paddenstoelen te herkennen is er de Veldgids Paddenstoelen deel I en deel II van Nico Dam & Thomas W. Kuyper uit resp 2013 en 2016. Dit zijn op dit moment de beste veldgidsen.

      

Hieronder staan nog een aantal publicaties die te downloaden zijn. Op het einde van deze lijst een link naar een pagina over de studiedag "Het beheer van dreven", waar paddenstoelen ook aan bod zijn gekomen. De lezing is gefilmd en is online te bekijken.

Wegbermen, lanen & parken. Toevluchtsoord voor paddenstoelen

Lang niet iedereen weet dat in wegbermen met bomen bijzondere paddenstoelen kunnen groeien. Veel van die soorten zijn in bossen sterk achteruitgegaan, vooral door stikstof uit de atmosfeer. Ze hebben een uitwijkplaats gevonden in met bomen beplante wegbermen, kortweg laanbermen genoemd. Een goed...

Download (30.3 MB)

Naaldbossen in Nederland, bedreigde levensgemeenschappen

Tegenwoordig is de visie op de functies van bos veranderd. Zo wordt gestreefd naar een groter aandeel van loofbos van inheemse bomen. Het gevolg daarvan is dat alom naaldbossen worden gekapt of geleidelijk worden omgevormd tot loofbos. Maar, er zijn honderden soorten paddenstoelen die van...

Download (22.03 MB)

Paddenstoelen in het natuurbeheer - OBN preadvies paddenstoelen - Deel1: Ecologie, knelpunten en kennislacunes

Ondanks het functionele belang van paddenstoelen in natuurbeheer is nog zeer weinig meerjarig onderzoek is gedaan naar het effect van beheermaatregelen op paddenstoelen. Wel is het duidelijk dat de hoge stikstofdepositie in Nederland één van de belangrijkste knelpunten vormt voor veel...

Download (4.38 MB)

Paddenstoelen in het natuurbeheer - OBN preadvies paddenstoelen - Deel2: Mycoflora per natuurtype

Dit rapport slaat een brug tussen beheerders van bos- en natuurterreinen aan de ene kant, en mycologen die inventarisaties uitvoeren in bos en natuur aan de andere kant.
De publicatie bestaat uit twee delen:
* Deel 1 (apart downloadbaar) bevat algemene informatie over paddenstoelen,...

Download (15.56 MB)
Volgens het woordenboek van Van Dale is een dreef een 'weg met bomen'. Dreven kunnen landschappelijk erg mooi zijn, vooral bij een zekere ouderdom. Omdat dreefbomen dikwi...