Beheerplan nieuwe stijl

Het beheerplan is een belangrijk instrument voor natuurbeheer en -beleid. In een goed beheerplan staat:

  1. welke ambitie de beheerder heeft op ecologisch vlak (verkenning)
  2. welke natuurwaarde aanwezig zijn (inventaris)
  3. wat de doelen zijn zowel op ecologisch, economisch als sociaal vlak (beheerdoelen)
  4. hoe, waar en wanneer je gaat beheren (beheermaatregelen)
  5. hoe je het beheer en de resultaten gaat opvolgen (beheerevaluatie).

Bij het opstellen en uitvoeren van een beheerplan werk je volgens de principes van adaptief beheer. Belangrijk hierbij is:

  • het SMART-formuleren van beheerdoelen
  • werken met natuurstreefbeelden voor de ecologische doelen
  • duidelijk aangeven wat de kenmerken zijn van de doelen en welke factoren de doelen beïnvloeden
  • het opvolgen en registreren van het uitgevoerde beheer
  • het opvolgen van de resultaten van het beheer en indien nodig het bijstellen van het beheer of de doelen (adaptief beheer)

Volgens de nieuwe regelgeving die waarschijnlijk in werking treed eind 2017, begin 2018 kan iedereen voor elk natuurterrein een natuurbeheerplan opmaken en laten goedkeuren door ANB. De doelstellingen kunnen zeer beperkt (bv. jaarlijks wat brandhout kappen) tot zeer uitgebreid (bv. het nastreven van natuurstreefbeelden) zijn. Bij het opstellen van een natuurbeheerplan zullen - afhankelijk van het ambitieniveau waarnaar gestreefd wordt bij de realisatie van de ecologische functie - volgende types terreinen onderscheiden worden:

  • Type 1: terreinen waar de aanwezige natuurkwaliteit behouden blijft.
  • Type 2: terreinen waar het bereiken van een hogere natuurkwaliteit nagestreefd wordt. Over minstens ¼ van de oppervlakte wordt minstens 1 natuurstreefbeeld gerealiseerd.
  • Type 3: terreinen waar het bereiken van de hoogste natuurkwaliteit nagestreefd wordt. Over de volledige oppervlakte (min. 90%) wordt minstens 1 natuurstreefbeeld gerealiseerd.
  • Type 4: terreinen van type 3 waar de beheerder ook een lange termijn-engagement aangaat kunnen ook in aanmerking komen om erkend te worden als natuurreservaat.

De beheerder kiest zelf het ambitieniveau. Enkel voor natuurdomeinen (natuurterrein in beheer van het ANB), openbare natuurterreinen (een natuurterrein in eigendom of mede-eigendom van een publiekrechtelijke rechtspersoon) én private terreinen die geheel of gedeeltelijk gelegen zijn in het Vlaams Ecologisch Netwerk (VEN) of in een speciale beschermingszone (SBZ) wordt minimaal type 2, nl. de verhoogde natuurkwaliteit, nagestreefd.

De wijzigingen voor het nieuw type van beheerplan kan je terug vinden in de Vlaamse codex bij het Decreet betreffende het natuurbehoud en het natuurlijk milieu. In hoofdstuk 3 bis staan de 3 functies, ecologische, economische en sociale functie beschreven. In hoofdstuk 4 afdeling 2 vind je info over het nieuwe type van beheerplan.