natuurbeheerVossenlintworm
“Gevaarlijke parasiet”
Larven van de vossenlintworm kunnen bij de mens een ernstige leveraandoening veroorzaken. De eitjes van deze lintworm kunnen overgedragen worden door besmette vossen, honden of katten.
De vossenlintworm (Echinococcus multilocularis) is 2 tot 6 millimeter groot. Het is een kleine lintworm die in het darmstelsel van vossen en in afnemende mate bij hond en kat leeft en daar volop eitjes produceert. Deze eitjes kunnen in knaagdieren terechtkomen waar ze larven vormen. Deze boren zich door de ingewanden tot de lever waar ze cysten vormen. Deze vermenigvuldigen zich en tasten zo de lever aan. Het dier wordt ziek en wordt een makkelijke prooi voor vossen (of eventueel honden en katten). De cyste vormt in de darmen van de predator een lintworm waar die geen last van heeft.
De mens zal bij het innemen van een eitje ook een leveraandoening kunnen oplopen, met veelal ernstige complicaties
Besmetting
Besmetting gebeurt door het innemen van de eitjes. Eitjes kunnen aanwezig zijn op lage vegetatie, de bosbodem, bessen op lage struiken. Eerst zijn de eitjes enkel in vossenkeutels te vinden, maar deze breken af en verstoffen in de omgeving. Na hanteren van materiaal van de bosbodem kunnen eitjes in de mond terechtkomen (boterhammen eten zonder handen te wassen). Bosvruchten op enige hoogte vormen waarschijnlijk gen gevaar. In elk geval geeft confituur van bosvruchten geen probleem mits de temperatuur 10 minuten lang +60°C is geweest. De eitjes zijn wel resistent tegen bevriezing.
De meeste besmettingen gebeuren echter doordat huisdieren besmet geraken met de lintworm en zelf eieren produceren. Daardoor geraakt het woonhuis vol met eitjes waarna besmetting van de gezinsleden volgt. Er zijn mensen resistent tegen de lintworm, maar dat zijn eerder uitzonderingen.
Symptomen
Een besmetting is erg zeldzaam, doch zeer ernstig. Na inname van een of meer eitjes duurt het 5 tot 15 jaar voor ziekteverschijnselen optreden. Deze bestaan uit buikpijn, kortademingheid en geelzucht door het falen van de lever. De cyste die zich in de lever vormt zal zich vermenigvuldigen en blaasjes vormen (vandaar de term "alveolair"?). De cysten reageren niet op medicijnen waardoor de sterfte erg hoog ligt, in 70-90% van de gevallen.
Behandeling
Deze infectie is moeilijk te behandelen. Als de cyste de lever nog niet erg heeft aangetast is operatief verwijderen nog mogelijk. Om te weten of het effectief een besmetting met de vossenlintworm betreft kunnen specifieke antilichamen in het bloed worden opgespoord. De test wordt terugbetaald door het RIZIV.
Preventie
Gezien de behandeling zo moeilijk ligt is het erg belangrijk de preventieregels in acht te nemen. Temeer de ziekte in Europa in uitbreiding is.
Deze regels bestaan uit het vermijden van het binnenkrijgen van de eitjes. Deze zijn niet zichtbaar, en afspoelen van vruchten is mogelijk niet voldoende.
Let dus op met het consumeren van wilde bosvruchten (bramen, frambozen en bosbessen), zelf geplukte paddestoelen en valfruit. Indien vossen in de buurt van bewoning voorkomen kunnen ook bij het tuinieren eitjes aan de handen blijven kleven. Bij jacht of het opruimen van kadavers kunnen eieren worden opgedaan door de vacht van dode vossen of bij het vastnemen van de uitwerpselen.
Tenslotte moet met opletten dat (jacht)honden en eventueel katten, niet met deze lintworm worden besmet. Indien het risicogebied betreft (momenteel de taalgrens en Wallonië) de dieren regelmatig een ontwormingsmiddel toedienden. Om de vier weken wordt aangeraden (met vb praziquantel). .
Meer informatie
Een eerste vaststelling voor België was in de provincie Luxemburg in 1992. Sindsdien neemt vossenlintworm ginder bij vossen toe, in 1992 een besmettingsgraad van 15 % en in 1997 zelfs 51 %
Sinds 1999 zijn er in België 15 besmettingen gekend vanuit een vermoedelijk lokale besmettinghaard. Al bij al is het een erg zeldzame infectie met eind 2002 in Europa ongeveer 600 besmettingen op de mens..
Informatie van de overheid, Afdeling Epidemiologie
http://www.iph.fgov.be/epidemio/epinl/plabnl/info_echino.htm
Een nuttige folder van het Vlaams Agentschap voor Zorg en Gezondheid
http://www.zorg-en-gezondheid.be/vossenlintworm.aspx
Informatie op gezondheid.be
http://www.gezondheid.be/index.cfm?fuseaction=art&art_id=2612