natuurbeheerProcessierups
“Rupsen met brandharen”
Brandhaartjes op de rupsen en vervellinghuidjes komen los, waaien weg en geven huid- en oogirritaties.
Rups van de nachtvlinder Thaumetopoea processionea. Die leeft in groepen in spinselnesten op eikenstammen. Enkel 's nachts verlaten ze het nest om in een lange rij (processie) eikenbladeren te eten.
Een processierups heeft lange en korte haren, de korte hebben weerhaken en zijn giftig. Deze worden brandharen genoemd en elke rups kan er tot 700.000 hebben. Deze haren worden afgestoten bij verstoring. Daarnaast kunnen de oude huidjes van deze rupsen ook nog veel brandharen verliezen. Er is dus constant risico op besmetting, maar het risico is het grootst in de vroege zomer als de rupsen volwassen zijn.
|
Ontwikkelingsstadium
|
Periode
|
Mate van ongemak
|
|
ei-stadium
|
Tot half april
|
Beperkt ongemak
|
|
jonge rupsen
|
Half april tot half mei
|
Beperkt ongemak
|
|
volgroeide rupsen
|
Half mei tot eind juni
|
Veel ongemak (brandharen)
|
|
pop-stadium
|
Half juni tot eind augustus
|
Ongemak (nesten)
|
|
vlinder
|
Juli tot september
|
Ongemak (nesten
|
Na het aanraken van de rupsen of besmetting via de lucht ontstaat binnen de 8 uur uitslag en een branderig gevoel dat maximaal twee weken kan aanhouden.
Indien brandharen in de ogen terechtkomen is een acute (kortstondige) ontsteking mogelijk. Soms gaat dit over in een chronische (langdurige) ontsteking omdat ogen geen manier hebben degelijke haren af te stoten (wat huid wel kan).
Brandharen in de luchtwegen leiden tot tijdelijke slik- en ademhalingsstoornissen
Een pseudo-allergische reactie kan opgebouwd worden, waarbij elke besmetting ernstiger wordt.
Behandeling
Jeukwerende zalven hebben veelal niet het gewenste effect, een wat verkoelende zalf op basis van menthol of kamfer kan helpen. Verder gewoon wachten. Indien een chronische oogontsteking opgelopen is moeten de haartjes operatief verwijderd worden
Preventie
Vermijd zoveel mogelijk de nesten, laat specialisten het werk doen (brandweer). Nesten dus zelf niet aanpakken en zeker niet wegspuiten ! Rupsen niet aanraken of met lichte kleding onder nesten staan of gaan zitten
Bij risico of beginnende jeuk, niet wrijven of krabben, wel met water afspoelen en de kleren wassen
Processierupsen kennen sterke populatieschommelingen. Een factor die daarbij blijkbaar een rol speelt zijn strenge winters, waarbij de eitjes doodvriezen. De soort overwintert immers als ei.
Site speciaal opgesteld voor dit probleem :
http://www.eikenprocessierups.be/
Een folder op de site van het Vlaams Agentschap voor Zorg en Gezondheid
http://www.zorg-en-gezondheid.be/eikenprocessierups.aspx