Een natuurbeheerplan is een onmisbaar en verplicht document voor een erkend natuurgebied. Ook de Vlaamse natuurreservaten hebben een beheerplan. Zeer belangrijk in een beheerplan is het natuurdoel dat men wil bereiken en het daaraan gekoppelde beheer. Om dit doel te bepalen is heel wat informatie nodig, bijvoorbeeld van de bodem, de hydrologie, de fauna en de flora.
Een beheerplan staat niet op zich en maakt meestal deel uit van een uitgebreider dossier. Voor erkende natuurreservaten is al deze informatie samengevat in het erkenningsdossier, hiervan is het beheerplan een deel. Verder vindt men in een erkenningdossier informatie over de begrenzing van het gebied, de abiotiek, de cultuurhistorie en de aanwezige fauna en flora.
Het beheerplan moet met al deze informatie rekening houden om het uiteindelijke doel te bepalen. Dit doel kan op verschillende schalen beschreven worden, gaande van een landschapsdoeltype, natuurdoeltype tot een doelsoort. Een duidelijke omschrijving van het doel is belangrijk voor de evaluatie.
Om een doel te bereiken moet een bepaald beheer gevoerd worden. Dit beheer wordt duidelijk beschreven in het beheerplan. De beheermaatregels kunnen ondergebracht worden in verschillende categorieën zoals uitwendig beheer, inwendig beheer, ontwikkelingsbeheer, onderhoudsbeheer, patroonbeheer en procesbeheer.
Voorbeelden van beheeringrepen zijn: maaien, hooien, kappen, plaggen, afgraven, niets doen, waterpeilbeheer. Maar ook overleg met de gemeente voor de installatie van een kleien waterzuivering buiten het gebied is te beschouwen als een beheermaatregel.
voorbeeld van een beheerplan: http://www.vbncdenachtegaal.be/nachtegaal.cgi > een poort tot de natuur > natuurbeheer