natuurbeheerNatuurbeheer
“moeten we werken in de natuur?”
De natuur kan zonder de mens, maar bepaalde typen natuur zoals heide en hooilanden zijn ontstaan door het beheer van de mens. Indien we een hooiland niet meer zouden hooien zal dit snel veranderen, door successie zal het hooiland na een tijd bos worden. Is bos dan geen goede natuur? Natuurlijk wel maar in de natuur hebben we graag verscheidenheid. Het is deze verscheidenheid, biodiversiteit die we met natuurbeheer in stand proberen te houden. Dit door te maaien, kappen, plaggen maar ook soms door niets te doen.
Natuurbeheer gaat verder dan het beheren van natuurreservaten alleen. Natuur is overal, denken we bijvoorbeeld maar aan de gierzwaluw die in de stad broedt. Buiten het actief beheren, zoals kappen of maaien is natuurbeheer ook bezig met het beleid. Wetten die vogels beschermen of het mestactieplan zijn maatregelen die de natuur ten goede komen, ook dit noemen we natuurbeheer.
Wanneer men een terrein gaat beheren zijn er 3 belangrijke stappen:
Bepalen van het doel
Bij natuurbeheer moeten vaak keuzes gemaakt worden. Op een droge zandige plek in de Kempen is het bijvoorbeeld mogelijk zowel heide te verkrijgen als een natuurlijk eiken-berkenbos. Welke natuur men verkiest is afhankelijk van heel wat factoren maar de keuze is niet volledig objectief. Sommige mensen houden nu eenmaal meer van bos andere van heide.
Uitstippelen van het beheer
Eens men een keuze gemaakt heeft, is er een doel. Men kan dan speken van een natuurdoeltype. Dit is het natuurtype dat men met een bepaald beheer wil bereiken. Afhankelijk van het doel zal het beheer worden aangepast. Indien men een hooiland wil zal men moeten hooien, soms zelf tweemaal per jaar. Welk beheer men juist moet voeren hangt niet enkel af van het doel maar ook van de uitgangssituatie. Men moet wel beseffen dat men niet overal elke type natuur kan krijgen.
Monitoring
Nadat men enkele jaren een gebied beheert moet men nagaan of men met het beheer het gewenste effect bereikt. Hiervoor zal men op het veld gaan en de fauna en flora bestuderen. Dit gebeurt best met een gestandaardiseerde methode zodanig dat men na 5 of 10 jaar op de zelfde wijze kan te werk gaan. Dit maakt dan vergelijkingen mogelijk. Indien uit de monitoring blijkt dat het doel niet bereikt wordt, is het nodig het beheer of de doelstelling aan te passen.
In het natuurbeheer wordt tegenwoordig veelvuldig met grote grazers gewerkt, zoals deze Galloway.