natuurbeheerHooghout
“Bomenbos”
Een hooghout bestaat uit opgaande bomen die uit zaad zijn ontstaan. In het hooghout is de regel 'één wortelstelsel, één stam'. De meeste bossen zoals we die kennen in Vlaanderen, kunnen we klasseren onder de noemer hooghout.
Het hooghout is een typisch 'bomenbos' van bomen met één stam op één wortelstelsel. Op deze manier kunnen dikke bomen met lange stammen gekweekt worden. Een hooghout wordt in de regel verjongd door generatieve voortplanting. Dit wil zeggen dat de bomen uit zaad afkomstig zijn. De verjonging kan in de praktijk gebeuren door normale uitzaai (natuurlijke verjonging), door kunstmatig zaaien of door planten (na een ommetje via de boomkwekerij). Een hooghout kan ook ontstaan door een vorm van vegetatieve vermenigvuldiging zoals wortelopslag, bijvoorbeeld ratelpopulier.
Een typisch beeld van een hooghout in de herfst.
Hooghoutbossen kunnen er zeer verschillend uitzien, wat aanleiding geeft tot een brede waaier van vaktermen. Zo zijn er bossen die uit éénzelfde boomsoort bestaan terwijl er andere zijn waarin meerdere soorten samen voorkomen (zie homogeen of gemengd bos). In sommige bossen zijn alle bomen even oud en in andere hebben de bomen allemaal een andere leeftijd (zie gelijkjarig of ongelijkjarig bos). Wanneer er duidelijke verschillen in de verticale richting optreden omdat bijv. de bomen niet even oud of niet van dezelfde soort zijn, spreekt men van een ongelijkvormig bossen. Deze bossen bestaan uit verschillende etages. Indien het bos maar uit één dominante etage bestaat, is het bos gelijkvormig (zie gelijkvormig of ongelijkvormig bos).
De term hooghout is een vlag die een brede lading dekt en binnen het beheer van hooghout zijn er onnoemelijk veel varianten denkbaar. Het voornaamste onderscheid is dat tussen gelijkvormig hooghout (één dominante etage, meestal gelijkjarige bomen) en ongelijkvormig hooghout (meerdere etages, meestal met bomen van verschillende leeftijden). In Vlaanderen wordt vooral het gelijkvormig hooghout toegepast, waar de bosverjonging in een eerder korte periode plaatsvindt. In ongelijkvormig hooghout vindt de verjonging continu (maar verspreid) plaats, waardoor sterk kan bespaard worden op kosten zoals aanplanten en jeugdverzorging. Het beheren van een ongelijkvormig hooghout zorgt voor een bos met een diverse structuur. In deze zin is het enigszins verwant met middelhout, met dat verschil dat er regelmatig selectieve kappingen gebeuren in plaats van het geregeld afzetten van de volledige hakhoutlaag. In een ongelijkvormig hooghout kan zwaar kwaliteitshout (fineer) van verscheidene boomsoorten geproduceerd worden, in tegenstelling tot middelhout waar de regelmatige bruuske lichtzetting voor een onregelmatige diktegroei en risico op waterlotvorming zorgt.