natuurbeheerBegeleidende snoei of vormsnoei
“Groeivorm van bomen corrigeren”
Begeleidende snoei of vormsnoei is het verwijderen van 'probleemtakken', waardoor zich een waardevolle boom met een rechte onderstam kan ontwikkelen. Probleemtakken zijn bijvoorbeeld vorken, zuigers, dikke takken of steil ingeplante takken. Het snel en selectief verwijderen van die takken kan de toekomstwaarde van een boom gevoelig verhogen, maar niet alle bomen in het bos kunnen of hoeven op die manier 'gered' te worden.
De vormsnoei gebeurt enkel aan jonge loofbomen. De storende takken moeten weggenomen worden voor ze dikker dan 2-3 cm zijn. Wanneer een vormsnoei wordt uitgevoerd, bekijkt men de boom van boven naar beneden. Als zo al blijkt dat de groeivorm niet meer te corrigeren valt, kan de beheerder zich beter op andere bomen concentreren. Als het toch de moeite is, zullen eerst de gebreken in de kruin aangepakt worden met de snoeischaar, en pas daarna wordt lager op de stam gekeken. Dunne takken die een voldoende grote hoek vormen met de stam, moeten niet gesnoeid worden. Deze takken zullen waarschijnlijk later vanzelf afsterven door een gebrek aan licht. Dit noemt men natuurlijke stamreiniging (zie opsnoeien). Wanneer de vormsnoei goed is uitgevoerd, kan men een boom verkrijgen met een rechte onderstam met weinig verloop en een lengte van ongeveer 6-8 meter.
Vormsnoei van naaldhout is niet gebruikelijk. Vooral bij waardevolle loofboomsoorten zoals eik, es, notelaar, esdoorn en kers wordt een vormsnoei toegepast.
Begeleidende snoei moet op tijd gebeuren, want als er te dikke takken gesnoeid worden, blijven er wonden achter op de stam die slechts traag overgroeid worden met wondweefsel. Bovendien maakt de boom ook inwendig een soort wondweefsel aan dat aantastingen voorkomt. Die laag zorgt er voor dat geen insecten of schimmels de stam kunnen binnendringen. Bij vorst of bij het begin van de stijgende sapstroom wordt daarom ook beter geen vormsnoei uitgevoerd. De boom zou dan teveel moeite hebben om wondweefsel te vormen.
De techniek van het snoeien is een kunst op zich en moet zonder meer goed toegepast worden. Het is belangrijk om de takkraag niet te verwonden omdat anders aantastingen tot in de stam kunnen doordringen en de toekomstwaarde van de bomen dan net om zeep is geholpen door een goed bedoelde snoeiactie. Sommige boomsoorten vragen om een specifiek snoeitijdstip, bijvoorbeeld boskers tussen 15 juli en 15 augustus om problemen met gomuitvloei te beperken of esdoorn in de late zomer om bloeden te voorkomen.
'Elagage et taille de formation des arbres forestiers' van M. Hubert