natuurbeheerAlgenbloei
“Explosieve groei van algen”
Vooral tijdens de zomer kunnen algen plots explosief groeien, met name in stilstaand of erg langzaam stromend water. Die grote massa algen houdt licht tegen en onttrekt zoveel zuurstof aan het water dat andere levende wezens sterven.
Algenbloei wordt veroorzaakt door een te hoog fosfaat- en nitraatgehalte in het water, als gevolg van vervuiling door landbouw en afvalwater. Vooral ondiepe vijvers waarin weinig waterplanten groeien en waarin het visbestand voornamelijk uit bodemwoelende soorten zoals karper en brasem bestaat, zijn kwetsbaar. In die omstandigheden komt weinig dierlijk plankton voor, dat zich voedt met algen, waardoor die ongehinderd kunnen ontwikkelen.
Wanneer de algenbloei zijn hoogtepunt bereikt, verschijnen de cyanobacteriën massaal op het toneel. Deze groep bacteriën zorgt vaak voor overlast omdat ze gifstoffen produceren die zelfs watervogels, vee en mensen kunnen vergiftigen. Verder zorgen ze voor stinkende, slijmerige klompen dode en rottende cellen in het water.
Cyanobacteriën zijn net als algen in staat aan fotosynthese te doen en worden ook wel enigszins foutief 'blauwwieren' genoemd. Hoewel ze veel problemen veroorzaken, hebben we toch veel te danken aan deze bacteriën. Het waren de eerste levende wezens die zuurstof produceerden en ze waren zeer belangrijk voor de ontwikkeling van het leven op aarde.
De gifstoffen die de cyanobacteriën produceren zijn zeer krachtig, vergelijkbaar met het gif van de Koningscobra. Vooral watervogels zijn vaak het slachtoffer, maar ook vee, wild en huisdieren kunnen worden getroffen na het drinken van besmet water. In ons land komen mensen vooral in contact met besmet water tijdens het zwemmen en andere watersporten. De klachten blijven doorgaans beperkt tot huidirritaties, hoofdpijn en maag- en darmklachten, maar in het buitenland kenden enkele gevallen van besmetting een dodelijk afloop.
In ons land is men daarop voorbereid en wordt in zwemwaters een rode vlag gehesen als er algebloei optreedt.
